Natuurbegraven groeit hard: wat kost een natuurgraf, en betaalt uw verzekering het?
Bas Terpstra
9 september 2026
Een natuurgraf klinkt eenvoudig: geen steen, geen randen, geen onderhoud, en een plek die nooit wordt geruimd. Wat er onder die eenvoud zit, is een heel ander financieel model dan bij een gewoon graf. Op een gemeentelijke begraafplaats huurt u een plek voor twintig jaar en verlengt u die later. Op een natuurbegraafplaats koopt u de plek eenmalig, voor altijd, en dat bedrag ligt in dezelfde orde van grootte als een complete uitvaart. Precies daar loopt het bij verzekerden vaak mis, want een uitvaartverzekering keert pas uit als u er niet meer bent, terwijl een natuurgraf meestal bij leven wordt betaald. Hieronder de cijfers, de wet en de vragen die u aan uw verzekeraar stelt.
1. De groei is echt, maar het aandeel is nog klein
De brancheorganisatie BRANA houdt de landelijke cijfers bij, en die laten een rechte lijn omhoog zien. In 2013 vonden er in Nederland 147 natuurbegravingen plaats, goed voor 0,10 procent van alle uitvaarten. In 2016 waren dat er 617 (0,41 procent), in 2020 al 1.572 (0,93 procent), in 2023 3.133 (1,85 procent) en in 2024 3.504 (2,03 procent). In elf jaar tijd dus meer dan een vertwintigvoudiging. Tegelijk is de nuchtere vaststelling dat het nog altijd om ongeveer één op de vijftig uitvaarten gaat, tegenover een crematiepercentage van 67,85 procent in 2024. Natuurbegraven is geen niche meer, maar het is ook geen hoofdstroom.
2. Twee berichten van begin september 2026
De groei werd deze maand op twee plekken zichtbaar. Op 4 september meldde Omroep Brabant dat het aantal uitvaarten op drie Brabantse natuurbegraafplaatsen in vier jaar steeg van ongeveer 560 naar circa 850. Natuurbegraafplaats Maashorst bij Schaijk breidt daarom uit van 26 naar 40 hectare, met als reden dat een plek daar permanent is en het terrein dus vol raakt zonder uitbreiding. Op 7 september werd bekend dat de gemeente Losser ongeveer twintig hectare bos in het Lutterzand aanwijst voor natuurbegraafplaats Op Aust in De Lutte, een initiatief waar ruim acht jaar aan is gewerkt en waarover de Raad van State eerder bezwaren van omwonenden afwees. De gemeenteraad moet er nog mee instemmen; de toegangsweg is volgens de beoordeling geschikt voor ongeveer zeventig begravingen per jaar.
3. Wat een natuurgraf kost
Bij Natuurbegraven Nederland, met zeven locaties, varieert het grafrecht tussen €2.000 en €5.800, afhankelijk van de locatie en van de plek binnen het terrein. Op Maashorst betaalt u volgens Omroep Brabant eenmalig tussen €4.800 en €5.100 voor eeuwigdurend grafrecht. Dat bedrag dekt de plek zelf en een gedenkteken van onbehandeld hout dat langzaam opgaat in de natuur; daarna betaalt u niets meer voor de plek. Daar komen de begraafkosten bovenop, bij Natuurbegraven Nederland €765 voor het openen en sluiten van een natuurgraf, €350 voor het bijzetten van een urn en €185 voor het bijzetten van as op de locaties waar dat kan. En daar komt vervolgens de uitvaart zelf nog bij: kist, mand, baar of wade van natuurlijk materiaal, vervoer, ceremonie, bloemen en rouwkaarten.
4. Waarom een natuurgraf duurder oogt dan het is
Zet dat naast een regulier graf en het verschil lijkt enorm. Op de algemene begraafplaats in Oss kost een standaardgraf voor twintig jaar €800, een bijzonder graf €1.200 tot €1.600, en kost verlengen met tien jaar daarna €440 tot €880. Dat is een fractie van vijfduizend euro. Maar u vergelijkt dan een koop met een huur. Wie een graf in Oss zestig jaar wil aanhouden, betaalt de eerste twintig jaar plus vier verlengingen, en die verlengingen worden betaald door de mensen die er dan zijn: uw kinderen, en daarna hun kinderen. Bij een natuurgraf ligt de hele rekening bij u, in één keer, en daarna nooit meer. Welke van de twee goedkoper uitpakt, hangt dus vooral af van hoe lang de plek moet blijven bestaan en bij wie u de rekening wilt laten landen.
5. Wat de wet over grafrust regelt
De Wet op de lijkbezorging laat beide modellen uitdrukkelijk toe. Artikel 28 bepaalt dat een uitsluitend recht op een graf schriftelijk wordt gevestigd en "voor onbepaalde tijd of voor een bepaalde tijd van ten minste tien jaar" kan worden verleend. Een recht voor bepaalde tijd wordt op verzoek telkens verlengd, mits dat verzoek binnen twee jaar voor het verstrijken van de termijn wordt gedaan, waarbij de begraafplaats mag bepalen dat een verlenging niet korter is dan vijf en niet langer dan twintig jaar. Ruimen mag volgens artikel 31 pas na verloop van tien jaar nadat er voor het laatst iemand in het graf is geplaatst, alleen op last van de houder van de begraafplaats, en bij een particulier graf alleen met toestemming van de rechthebbende. Voor een algemeen graf schrijft artikel 27a voor dat de begraafplaats zes tot twaalf maanden voor het verstrijken van de termijn schriftelijk waarschuwt, op het adres dat zij van u kent.
6. Eeuwigdurend is een afspraak, geen kadastrale zekerheid
Hier past een kanttekening die zelden wordt gemaakt. Dezelfde bepaling sluit af met een zin die veel mensen verrast: "Het uitsluitend recht op een graf is geen registergoed." Uw grafrecht staat dus niet in het Kadaster, maar in de administratie en de grafakte van de begraafplaats die het uitgeeft. Dat maakt het niet minder geldig, maar het betekent wel dat de waarde van het woord eeuwigdurend samenhangt met de partij die het belooft en met de manier waarop het beheer van het terrein op lange termijn is geborgd. Vraag daarom bij een reservering na wie de grond in eigendom heeft, wat er in de grafakte staat over de duur, en wat er is afgesproken als het beheer ooit overgaat op een andere organisatie.
7. Waarom die vraag geen theorie is
Op 31 augustus 2026 besloot DELA de geplande ruiming van kindergraven op begraafplaats IJsselhof in Gouda met ten minste twee jaar uit te stellen, na protest van nabestaanden. De grafrechten waren verlopen, en ouders was gevraagd €7.000 te betalen voor herbegraven of €2.500 voor cremeren om ruiming te voorkomen. Verschillende families stellen dat hun destijds is toegezegd dat de kindergraven altijd zouden blijven bestaan. De begraafplaats ging in 2007 over van de gemeente naar Yarden, en DELA onderzoekt nu welke afspraken er in het verleden precies zijn gemaakt. Wat die zaak laat zien is niet dat natuurbegraven onveilig is, maar hoe belangrijk het is dat een belofte over de lange termijn zwart op wit staat en meegaat als het beheer wisselt.
8. Het punt waar het bij verzekerden misgaat
Nu de kern. Een uitvaartverzekering keert uit na een overlijden. Een natuurgraf wordt in de praktijk vaak al bij leven vastgelegd, juist omdat mensen zelf de plek willen uitzoeken. Dat betekent dat u het grafrecht op dat moment uit eigen middelen betaalt, terwijl uw polis pas jaren later tot uitkering komt. Reken dus niet op uw verzekering om de reservering te financieren, en houd er rekening mee dat u met een reservering feitelijk een deel van uw uitvaart vooruitbetaalt. Bij een kapitaalpolis is dat later te verrekenen, want daar komt een vrij besteedbaar bedrag vrij dat aan het resterende deel van de uitvaart kan worden besteed. Bij een naturapolis ligt dat anders, omdat u daar geen geld ontvangt maar een pakket diensten, samengesteld rond een gebruikelijke begrafenis of crematie.
9. De drie vragen die u aan uw verzekeraar stelt
Vraag één: keert mijn polis een bedrag uit of levert zij een pakket? Dat staat op uw polisblad en het bepaalt alles wat daarna komt. Vraag twee: als ik voor natuurbegraven kies, wat vergoedt u dan van het grafrecht en van de begraafkosten, en wat blijft voor eigen rekening? Grafrechten zijn bij veel polissen een aparte post en soms gemaximeerd of uitgesloten, en juist bij een natuurgraf is dat de grootste kostenpost. Vraag drie: als ik het grafrecht bij leven zelf betaal, wordt het verzekerde bedrag dan later voor de rest van de uitvaart gebruikt, of vervalt een deel van mijn dekking? Laat het antwoord op alle drie schriftelijk bevestigen en bewaar die bevestiging bij uw polis. Een toezegging aan de telefoon is over twintig jaar niets meer waard.
10. Praktische punten die u vooraf wilt weten
Op een natuurbegraafplaats gelden regels die op een gewone begraafplaats niet bestaan. Kist, mand, baar of wade moeten van natuurlijk, afbreekbaar materiaal zijn, en een grafsteen, grind of kunstbloemen horen er niet: de markering is doorgaans een houten gedenkteken dat vanzelf verdwijnt. De plek zelf wordt daarom vastgelegd met coördinaten in de grafakte, zodat nabestaanden hem later kunnen terugvinden. Bedenk ook dat een graf midden in een natuurgebied niet altijd goed bereikbaar is voor bezoekers die slecht ter been zijn, en dat u er niet zomaar meer weg kunt: opgraven mag volgens artikel 29 van dezelfde wet alleen met vergunning van de burgemeester en, bij een particulier graf, met toestemming van de rechthebbende. Ga tot slot na of de plek voor één of voor twee personen is, want dat scheelt zowel in prijs als in wat er later nog mogelijk is.
11. Verantwoording: waar dit op gebaseerd is
De landelijke cijfers over natuurbegravingen en het crematiepercentage komen van de feiten en cijfers van BRANA, de branchevereniging van natuurbegraafplaatsen, die daarbij ook meldt dat Nederland volgens de LOB circa dertig natuurbegraafplaatsen kent, waarvan er twintig bij BRANA zijn aangesloten. De Brabantse cijfers en de bedragen voor Maashorst en Oss komen uit het bericht van Omroep Brabant van 4 september 2026, dat ook via Uitvaart.nl werd verspreid. Het besluit in Losser is beschreven door Uitvaart.nl op 7 september 2026 op basis van Dagblad Tubantia. De tarieven voor grafrecht en begraafkosten staan op de pagina kosten natuurgraf van Natuurbegraven Nederland. De geciteerde wetsartikelen komen uit de Wet op de lijkbezorging, zoals geldend vanaf 1 juli 2026: de artikelen 27a, 28, 29 en 31. De zaak in Gouda is beschreven door Uitvaart.nl op 31 augustus 2026. Twee kanttekeningen plaatsen wij er zelf bij. Tarieven verschillen sterk per locatie en per zone binnen een terrein, dus de bedragen hierboven zijn voorbeelden en geen landelijk gemiddelde. En wat uw eigen polis dekt, kunnen wij hier niet voor u invullen: dat staat in uw polisvoorwaarden, en daar gaat de laatste alinea over.
Een plek voor altijd vraagt om een polis die dat weet
Natuurbegraven spreekt steeds meer mensen aan, en het is goed te regelen. Alleen werkt het financieel omgekeerd aan wat de meeste uitvaartverzekeringen veronderstellen: de grootste post betaalt u bij leven, en uw polis komt pas daarna in beeld. Wilt u weten wat uw huidige verzekering in dat scenario werkelijk uitkeert en wat er voor eigen rekening blijft, stuur uw polis dan op via de gratis polischeck. Binnen twee werkdagen zetten wij er een helder antwoord onder. Legt u alvast een plek vast, bewaar de grafakte en de coördinaten dan samen met uw polisgegevens in de Levens-kluis, zodat uw nabestaanden ze kunnen vinden zonder te zoeken. En wilt u het rustig samen doornemen, maak dan een vrijblijvend adviesgesprek met Pro Cura Verzekeringen in Drachten.
Pro Cura Verzekeringen
Weet u zeker dat uw polis nog toereikend is?
Laat ons uw uitvaartverzekering gratis controleren. Binnen twee werkdagen weet u precies waar u staat.